WHEN LITERATURE

IS  LIFE AND DEATH 

 

 

I see the controversy about Nguyen Chi Thien as more than "a literature case."  I see it as life and death for him as much as his twenty-seven years in the Vietnamese Communist gulag. 

 

Nguyen Chi Thien developed his poetry through memorization because he was denied pen and paper.  The only charge ever made against him was "anti-propaganda."  He stayed in prison so long because he refused to kneel to the Communists or sign a confession of reeducation to be released.  He was methodically starved, confined in solitary darkness for eight years, and chained in legstocks. 

 

When Nguyen Chi Thien went to the British Embassy in Hanoi in 1979 his country, Vietnam, was at war with both Cambodia and China.  The British Embassy was first brought to the Socialist Republic of Vietnam in Hanoi in 1973, after the Paris Peace Accords.  Before that the British Embassy was only in Saigon, the capitol of the Republic of Vietnam, called South Vietnam.  

 

His arrest at the British Embassy in Hanoi was caused by the Vietnamese reception staff.  Yesterday as well as today, the local staffs of most embassies are normally security agents of their own countries.  In the case of totalitarian countries or those at war, the use of security agents is very common. 

 

Nguyen Chi Thien brought a manuscript of 400 poems to the Embassy on July 16, 1979.  He broke through the Vietnamese reception.  He turned over a table to stop their chase and even pushed a woman down who grabbed him.  He asked the diplomats behind their closed door to bring his poetry to their free country.  Then Nguyen Chi Thien was arrested outside the gate and brought to Hoa Lo prison, enduring twelve more years in four prisons, near death many times.  Eight of those years were in solitary darkness.

 

 Amnesty International brought his plight to the attention of the outside world, as did Human Rights Watch.  "Perhaps it was for this reason they did not kill me," he states in the memoir interview which was published in October 2008.  This interview is in Vietnamese and in English in the new book Hai Truyen Tu -- Two Prison Life Stories; Nguyen Chi Thien's prose in bilingual text. Allies for Freedom publishers, 2008. 

ISBN 0-9773638-6-4.

 

The diplomats did send the manuscript to London, under diplomatic protection.  After the signature "Nguyen Chi Thien" was removed, it came to Professor Patrick Honey at the School of Oriental and African Studies from the foreign office.  Yale University Southeast Asia Studies Council director James Scott wrote about this process in 1984 in Lac Viet No. 1, Hoa Dia Nguc / Flowers from Hell" It is in English only in the introduction on page xxiii..  Yale did not publish the introduction in Vietnamese, only the poetry.

 

The British foreign office knew ‘Paddy’ Honey and his pro-democracy values because Prof. Honey was stationed in Saigon as a British naval officer after World War II.  During the early 1950s, before partition into North Vietnam and South Vietnam, he lived in Hanoi to study and research, and learn the language.  He was anticommunist .

 

Recent events brought the original manuscript back to the correct author, Nguyen Chi Thien, after the death of Prof. Paddy Honey in 2005.  In early 2008 Prof. Le Manh Hung visited Nguyen Chi Thien in Orange County.  At dinner he asked questions of identification that only the author could know.  Satisfied, Prof. Le returned the manuscript to Nguyen Chi Thien.

 

The Vietnamese Ministry of Security telephoned the dissident poet in Orange County less than one year ago.  He was speaking out against Vietnamese language press that was controlled by the Communist government and they remonstrated him for it. Now there is a second Vietnamese language magazine which states that Nguyen Chi Thien is not the real author, and is a communist.  He has endured so much that his poetry is his life and near-death.  One does not exist without the other.  That is why his poetry is more than literature.

 

 

                               KHI NGHI VẤN VĂN  HỌC LÀ VẤN ĐỀ SINH TỬ

 

Tôi nghĩ việc tranh cãi về Nguyễn Chí Thiện còn lớn hơn một “nghi án văn học”. Tôi cho rằng đây là vấn đề sống còn đối với ông ta cũng như hai mươi bảy năm ông bị giam cầm trong ngục tù Cộng sản Việt Nam.

 

Nguyễn Chí Thiện đã viết lại những bài thơ của mình bằng trí nhớ vì ông đã không được cung cấp giấy bút. Ông đã bị buộc một tội duy nhất là “tuyên truyền phản động”. Ông đã ngồi tù lâu như vậy vì ông đã không chịu khuất phục những người Công sản hoặc ký vào bản thú nhận cải tạo để được phóng thích. Ông đã bị bỏ đói một cách có phương pháp, bị biệt giam tám năm trong buồng tối, và bị cùm chân.

 

Khi Nguyễn Chí Thiện đi tới Sứ quán Anh ở nước ông vào năm 1979, Việt Nam đang lâm chiến với Cả Cambốt và Trung Quốc. Tòa đại sứ Anh được lập tại Hà Nội vào năm 1973 sau Hiệp định Paris. Trước đó tòa Đại sứ Anh chỉ có ở Sài gòn, thủ đô của nước Việt Nam Cộng Hòa, Nam Việt Nam.

Ông đã bị bắt tại tòa Đại sứ Anh bởi nhân viên tiếp tân người Việt. Ngày trước cũng như bây giờ, Nhân viên bản xứ làm việc ở hầu hết các sứ quán thường là những nhân viên an ninh của nước sở tại. Đối với những nước chuyên chế hoặc đang trong thời chiến, việc sử dụng các nhân viên anh ninh là chuyện bình thường.

 

Nguyễn Chí Thiện đã mang một bản thảo gồm 400 bài thơ vào tòa Đại sứ vào ngày 16.07.1979. Ông đã vượt qua bộ phận tiếp tân người Việt. Ông xoay một cái bàn để chặn những người đuổi theo và thậm chí xô ngã một phụ nữ đang túm lấy ông. Ông đã yêu cầu các nhân viên ngoại giao đàng sau cánh của đóng kín mang tập thơ của ông đến xứ sở tự do của họ. Sau đó Nguyễn Chí Thiện đã bị bắt ở bên ngoài cổng và bị giam ở nhà tù Hỏa Lò, chịu thêm 12 năm giam  cầm qua bốn trại giam với nhiều lần gần kề cái chết. Tám năm trong thời gian đó hoàn toàn bị biệt giam trong bóng tối cô đơn.  

 

Tổ chức Ân xá Quốc tế đã thu hút sự chú ý của thế giới bên ngoài  cũng như của Tổ chức Giám sát Nhân quyền đến trường hợp của ông. “Có lẽ vì lý do này mà họ vẫn chưa giết tôi,” ông phát biểu trong bài phỏng vấn ký sự được đang tải vào tháng 10 năm 2008. Bài phỏng vấn này được in bằng hai thứ tiếng Anh và Việt trong quyển sách mới Hai Truyển Tù – Two Prison Life Stories; bài của Nguyễn Chí Thiện bằng song ngữ. Allies for Freedom publishers, 2008. 

ISBN 0-9773638-6-4.

 

Các nhân viên ngoại giao đã gửi tập bản thảo tới Luân Đôn, theo diện bảo vệ ngoại giao. Sau khi đã bỏ đi chữ ký “Nguyễn Chí Thiện”. Bản thảo đã được gửi tới Giáo sư Patrick Honey thuộc khoa Đông phương và Châu Á. James Scott, giám đốc Hội đồng nghiên cứu về Đông Nam Á của Đại Học Yale đã viết về quá trình này vào năm 1984 trong Lạc Việt số 1, Hoa Địa Ngục / Flower from Hell. Bài viết bằng Anh ngữ trong phần giới thiệu ở trang xxiii. Yale đã không in phần giới thiệu bằng Việt ngữ mà chỉ in phần thơ mà thôi.

Sở Ngoại vụ Anh biết rõ Giáo sư Honey và lập trường chống cộng của ông vì Giáo sư đã từng đóng quân ở Sài gòn với tư cách là sĩ quan hải quan Anh sau Đệ Nhị Thế Chiến. Trong những năm đầu thập niên 1950, trước cuộc chia cắt hai miền Bắc và Nam Việt Nam, ông đã sống tại Hà Nội để nghiên cứu và học tiếng Việt. Ông là một người ủng hộ dân chủ.

 

Những biến cố gần đây đã đem bản thảo gốc về với tác giả đúng của nó, Nguyễn Chí Thiện, sau cái chết của Giáo sư Paddy Honey vào năm 2005. Đầu năm 2008 Giáo sư Lê Mạnh Hùng đã đến thăm Nguyễn Chí Thiện ở Orange County. Trong bữa tối ông đã đặt ra những câu hỏi mà chỉ có tác giả mới biết câu trả lời. Hài lòng vì điều đó, Giáo sư Lê đã trả lại tập bản thảo cho Nguyễn Chí Thiện.

 

Trong vòng năm trước, Bộ Công an Việt Nam đã gọi điện cho nhà thơ bất đồng chánh kiến ở Orange County. Ông đã nói thẳng ra là bào chí tiếng Việt bị kiểm soát bởi chính phủ Cộng sản và họ đã khiển trách ông vì điều đó. Giờ đây lại có một tạp chí thứ hai bằng Việt ngữ tuyên bố rằng Nguyễn Chí Thiện không phải là tác giả thực của tập thơ, và rằng ông là công sản. Ông đã phải chịu đựng nhiều đến nỗi mà những vần thơ của ông chính là cuộc đời và những lúc cận kề cái chết của ông. Không có cái này thì không thể có cái kia. Điều đó giải thích vì sao thơ của ông còn hơn cả một vấn đề văn chương.

 

Jean Libby, editor

Allies for Freedom publishers

1222 Fulton St.

Palo Ato, CA 94301

www.vietamreview.net/Hai_Truyen_Tu.html

www.AtoZproductions.com/A_Book_is_Born.html  

www.AtoZproductions.com/Gallery_of_support.html